GENEL TANITIM


Bu proje TUBITAK tarafinan desteklenmektedir

Doğal yollarla ya da insan müdahalesi sonucu oluşan afetlerin en önemlilerinden biri olan taşkınlar, günümüzde sahip olunan bilgi birikimine rağmen ülkemizde ve dünyanın pek çok bölgesinde etkilerini hala sürdürmektedir. Özellikle son yıllarda küresel ısınma sonucu meydana gelen iklimsel değişiklikler nedeniyle dünyanın bazı bölgelerinde kuraklık ağır basarken, diğer bazı bölgelerinde de taşkın olaylarının daha sık ve daha etkin bir biçimde oluştuğu gözlenmektedir. Fakat afet niteliğindeki taşkınları sadece küresel ısınma ile açıklamak hatalı ve eksik bir yaklaşım olmaktadır. Taşkın esas itibariyle doğal bir olaydır ve bu doğal olayı can ve mal kaybına neden olacak şekilde bir afet haline dönüştüren sebepler ise çoğunlukla hatalı arazi kullanımı ve bitki örtüsünün yok edilmesi gibi insan müdahaleleridir.
 
İklim değişikliği ve arazi kullanımı değişikliği gibi çevresel değişiklikler yeni taşkın riskleri oluşturmamakla birlikte, mevcut risklerin görülme sıklığı ve büyüklüğünün değişmesine sebep olur. Taşkın zararlarının en aza indirilmesi için özellikle taşkından koruma yapıları, köprüler ve menfezler gibi önemli hidrolik yapılar ve sanat yapılarının tasarım ve yönetimi konusunda, acil durum planlaması, taşkın riski haritalaması ve ülkemizde henüz yürürlüğe girememiş olan taşkın sigortası sisteminin altyapısının oluşturulması gibi risk yönetimi ve planlama çalışmalarında ekstrem taşkın olaylarının gerçekçi tahminlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla kullanılan taşkın frekans analizi çalışmaları, seçilen bir riske karşı gelen taşkın büyüklüğünün tahmin edilmesinde etkili yöntemlerden olup, mühendislik çalışmalarında önemli rol oynamaktadır. Bu yöntemlerin kullanılması için bağımsızlık ve istasyonerlik şartlarının sağlanması gereklidir. Ancak, iklim değişikliği ve arazi kullanımı değişikliği gibi çevresel değişiklikler nedeniyle bu şartlar geçerliliğini oldukça yitirmiştir.
 
ARTEMİS projesi kapsamında taşkın frekans tahmininin bilimsel temele dayalı olarak ve güncel tehditleri de dikkate alacak şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla, taşkın frekans tahmini için kullanılan istatistiksel yöntemler ve modelleme araçlarının Türkiye’deki farklı iklimsel ve coğrafi koşullar ile bu kapsamda değişik ölçeklerdeki mevcut veriler ışığında değerlendirilmesi ve karşılaştırılması çalışmaları yapılacaktır. Çevresel değişikliklerin (iklim değişikliği, arazi kullanımındaki değişiklikler, yeni su mühendisliği planlamaları gibi) gelecekteki taşkın büyüklüğü ve taşkın oluşumu gibi taşkın frekans karakteristikleri üzerine etkisinin tahmininde bu yöntemlerin yeterli olup olmadıklarının değerlendirilebilmesi için bilimsel bir çerçeve oluşturulacak ve yöntemler test edilecektir. Türkiye’de taşkın risk yönetimi konusuna olumlu katkısı olacağı düşünülen proje sonuçlarının, doğru şekilde yapılabilecek taşkın tahminlerine ilişkin olası taşkın zararlarının iyi bir yönetim sonucu azaltılması suretiyle de somut sosyal ve ekonomik faydalar sağlayacağı da öngörülmektedir.
 
Bu türden çalışmalar, taşkınların değerlendirilmesi ve taşkın yönetimi konularında, ilgili Avrupa Birliği Direktifinde de (Direktif 2007/60/EC) belirtilen “tutarlı taşkın risk yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi” açısından oldukça önemlidir. ARTEMİS* projesinin sonuçlarının, taşkın risk yönetimi konusunda çalışan özel ve tüzel kurumlardaki akademisyenler ve uzmanlar ile konu ile ilgili olarak politikalar üreten ulusal ve uluslararası birimlerdeki politika belirleyicilere ulaştırılması da sağlanacaktır.

*Roma'daki adı Diana, Zeusile Leto’nun kızı. Phoebe olarak da bilinir. Apollon’un ikiz kız kardeşi, vahşi doğa, avcılık ve ay tanrıçası. Ares'in dostu ve en büyük Yunan tanrıçalarından biridir (http://tr.wikipedia.org/wiki/Artemis).
 




      Tasarım ve Programlama : Yetkin Değirmenci  tarafından yapılmıştır.